An tráth na gceist an 30 Lúnasa 2020

  1. Cén teideal aon fhocail atá ar an dán a thosaíonn mar sin? (Pointe amháin)

Grey brick upon brick,
Declamatory bronze
On sombre pedestals –
O’Connell, Grattan, Moore –
And the brewery tugs and the swans
On the balustraded stream
And the bare bones of a fanlight
Over a hungry door
And the air soft on the cheek
And porter running from the taps
With a head of yellow cream
And Nelson on his pillar
Watching his world collapse.

Agus cén t-ainm a bhí ar an bhfile? (1)

(Rugadh é i mBéal Feirste agus fuair sé bás i 1963. LM na ceannlitreacha, a bhí aige.)

  1. Cé faoi seo? (1)

Ealaíontóir tírdhreacha agus seánra Éireannach a bhí inti. Bhí sí ar cheann de na chéad phéintéirí teibí in Éirinn. Rugadh í i 1882 agus d’éig sí i 1978.

(Tá eala i bhfolach ina sloinne, atá cosúil le cathair sa Bhreatain Bheag.)

  1. Cé a scríobh an t-amhrán The Auld Triangle? (1) Cén chanáil ina bhfuil sé ina shuí go buan in aice lei? (1) Cén príosún ina raibh sé uair amháin ar an taobh eile den chanáil? (1)
  1. Cé faoi seo? (1)

Rugadh í ar 8 Nollaig 1966 i mBaile Átha Cliath, is amhránaí pop agus scríbhneoir amhrán Éireannach í agus tá meas uirthi mar gheall ar a cumas ceoil ó na 1980idí. Tá aithne uirthi freisin as a ceann bearrtha, a áilleacht agus a tuairimí conspóideacha.

  1. Cé faoi seo? (1)

Dar le Declan Kiberd, “Níor chuir aon scríbhneoir ficsin roimhe sin an próiseas smaointeoireachta chun tosaigh chomh mór leis”?

  1. Cé faoi seo? (1)

Cheap sé go dtiocfadh athchóiriú polaitiúil trí rialú ollsmachtach san Eoraip. Mar thoradh ar an mbaint a bhí aige níos déanaí le Ezra Pound, tarraingíodh a aird ar Benito Mussolini. Léirigh sé ar roinnt ócáidí go raibh meas aige ar Mussolini. Scríobh sé trí amhrán máirseála − nár úsáideadh riamh − do Léinte Gorma Éireannacha Ghinearáil Eoin Duffy. Nuair a thug Pablo Neruda cuireadh dó cuairt a thabhairt ar Mhaidrid sa bhliain 1937 áfach, d’fhreagair sé le litir ag tacú leis an bPoblacht i gcoinne an Fhaisisteachais, agus thug sé droim láimhe don Fhaisisteachas i mblianta deiridh a shaoil.

  1. Cén uirlis cheoil a bhfuiltear ag caint air anseo? (1)

Sa 16ú haois chonacthas go raibh na huirlisí ceoil seo ina mbagairt den sórt sin gur fhéach Coróin na Breataine le spiorad na hÉireann a scriosadh trí ordú go ndéanfaí iad uile a dhó agus na ceoltóirí a sheinn iad a chur chun báis.

  1. Cé faoi seo? (1)

Úrscéalaí, drámadóir, gearrscéalaí, colúnaí agus cainteoir Éireannach a bhí inti. Bhí a cuid úrscéalta mar léiriú báúil agus greannmhar go minic ar shaol na mbailte beaga in Éirinn, agus críoch iontais. Dhíol a húrscéalta, a aistríodh go 37 teanga, níos mó ná 40 milliún cóip ar fud an domhain, agus caoineadh a bás ag aois 73, a d’fhógair Vincent Browne ar theilifís na hÉireann go déanach an 30 Iúil 2012, mar bhás duine de na daoine is mó a bhfuil meas air in Éirinn agus scríbhneoirí is aitheanta.

(MB na ceannlitreacha, a bhí aici.)

  1. Cén t-ainm atá ar an dán a chríochnaíonn mar seo? (1)

On a quiet street where old ghosts meet

I see her walking now

Away from me so hurriedly

my reason must allow

That I had wooed not as I should a creature

made of clay –

When the angel woos the clay he’d lose his wings

at the dawn of day.

Cén t-ainm a bhí ar an bhfile? (1) Cén chanáil ina bhfuil sé ina shuí go buan in aice lei? (1) Cén t-ainm a bhí ar an mbean sa dán? (58) agus cad a bhí á staidéar aici ag an am? (29)

  1. Cé faoi seo? (1) agus cén teideal atá ar a leabhar? (1)

Foilsíodh an dara húrscéal aici i mí Meán Fómhair 2018, ag Faber & Faber. Tháinig an t-úrscéal nuair a thosaigh sí ag fiosrú an stair idir an bheirt phríomhcharachtair an gearrscéal aici, At the Clinic. I mí Iúil 2018, cuirtear an t-úrscéal ar fadliosta don bhliain sin le haghaidh an Duais Man Booker. Ar an 27 Samhain 2018, bhuaigh sí Úrscéal Éireannach na Bliana ag Gradaim Leabhair na hÉireann agus bhí an t-úrscéal ainmnithe le haghaidh Leabhar na Bliana 2018 ag Waterstones. I mí Eanáir 2019, bhuaigh sé Gradam Leabhair Costa i gcatagóir na n-úrscéalta.

Total points: 16+58+26 = 100